Vandaag schijnt de zon en morgen zal het een half jaar geleden zijn dat ik in verwarring werd gebracht door jouw geest die niet meer in jouw lichaam zat. Ik moest het schijnbaar zien om erachter te komen. Ik heb je wel zien liggen maar je was het niet, je leek er ook niet op. Het was ontnuchterend om te zien dat je echt niet meer bestond, en tegelijkertijd sloopte het met korte metten mijn bedaarde idee over wat er met je geest gebeurt als je dood gaat. Want waar was je dan heen? Ik zag laatst een filmpje dat in mijn hoofd is blijven plakken. Het werd ingesproken door een kalme, Britse mannenstem en sprak van een theorie die ik toepaste op mijn gedachten over Vera en haar lichaam zonder geest. ** We veranderen ons gehele leven door. We beginnen als kleine en compacte figuren met een zijdezachte huid en eindigen zo’n 160 cm groter, taai en met gespikkelde lever. Gedurende ons hele leven zal elke cel in ons lichaam vervangen zijn en hebben we eindeloos veel dingen meegemaakt die grotendeels niet of nauwelijks in onze herinneringen blijven hangen. We beschouwen onszelf, met dezelfde naam, als een stabiele entiteit, maar zijn we wel ons hele leven dezelfde persoon? Persoonlijke identiteit schijnt ingewikkelder te zijn dan dat. Wat beslist onze identiteit? In de eerste plaats misschien ons lichaam, maar wat als we bijvoorbeeld ons haar verliezen? Zijn we dan nog onszelf? Ja, natuurlijk, hetzelfde geldt voor het verliezen van een vinger of een been. Maar wat als we elk lichaamsdeel zouden verliezen, op één, zelfgekozen lichaamsdeel na? Niet veel mensen zouden hun navel of ellenboog kiezen, bijna iedereen zou zijn brein kiezen. Dat wijst erop dat sommige lichaamsdelen dichter bij een ‘ik’ staan dan anderen, en het brein staat daarin bovenaan. We worden graag gekoesterd om ons innerlijk, liever dan ons uiterlijk, liever onze ziel dan ons decolleté. Hetgeen wat Vera, ‘Vera’ maakte, heeft veel te maken met wat binnenin haar zat. Als zij om wat voor reden dan ook ooit de vaardigheid had verloren om pasta te koken of te dansen, was zij dan nog zichzelf? Ja, natuurlijk. Maar als ze haar herinneringen verloor, was ze dan nog steeds haar eigen ik? Ja, in principe wel, maar dan moest er wel iets anders achterblijven; haar karakter. De typische manier waarop zij op dingen reageerde, de dingen die ze grappig of vervelend vond. Zolang dit intact bleef zou je kunnen zeggen dat Vera, nog haar eigen ‘ik’ was. Daaruit zou je dus kunnen concluderen dat zij lichaam-loos door zou kunnen leven. Als iemand haar karakter zou opsluiten in een pot, of het in een ander lichaam zou stoppen, zou zij in essentie nog kunnen bestaan. Het standaard idee van de dood is dat het een verdrietig voorkomen is, want het betekent het einde van onze identiteit. Maar als je er vanuit gaat dat onze identiteit zich definieert door onze waardes, wat we liefhebben en verafschuwen, dan zijn we op een bepaalde manier onsterfelijk. Simpelweg door het feit dat deze gegevens doorleven in onze soort en de mensen om ons heen, alleen buiten hun behuizing (het lichaam). Misschien is dat wat wij ooit hebben leren benoemen als ‘ik’, alleen maar een tijdelijke rustplaats voor een verzameling eigenschappen die veel ouder zijn en langer zullen voortbestaan dan onze lichamen. Misschien moeten we minder verdrietig zijn over de dood als we ons bedenken dat alleen ons fysieke gestel ooit ophoudt te bestaan. En dat onze ideeën en gebruiken door zullen leven in generaties die nog komen. *** Voor iemand die niet gelooft in een geest die naar de hemel stijgt, kwam ik erachter dat dit de meest nuchtere en logische redenering is die ik kan bedenken. Vera is dood maar in ons is ze springlevend, en ook in mijzelf, zo ondervond ik kort geleden. Tot aan het paradijselijke altaartje waarin zij opgebaard lag bleef ze mij pesten met haar grote ronde oorringen die ze in had, niet alleen voor die gelegenheid; ze droeg ze ook al jaren daarvoor, waarop ik altijd mijn diepe verontwaardiging uitsprak, want: vreselijk ordinair. Sinds twee weken draag ik ze ook. Ik droomde van grote gouden oorbellen en heb ze gekocht, ik voel me mooi als ik ze draag. En het is alsof daar ineens een stukje van haar is, dat zich stiekem in mij heeft genesteld, om daar door te leven.